Godt nytt år

GODT NYTT ÅR !

Jolehøgtida er på hell, og eg vurderer sterkt å hive ut joletreet i morgon den dag. Det ryr jo heile tida. Gullungen skulle vere smart, og ho helte varmt vatn i joletrefoten slik at treet skulle få det betre inne enn der det stod ute i skogen i nesten 20 minusgrader. Men overgangen vart for stor. Det veit vi jo, vi som har vore i badstoge og så rulla oss i snøen. (Eg gjorde det ein gong i ungdomen. Aldri meir!)
Men elles er treet riktig fint. Med ljos og flagg og kuler. Ingen strikka-kuler kom på treet, enda eg har laga ein masse. Dei havna i mange jolepakker som vart sende hit og dit. Dei som ikkje har fått kule i år, ynskjer seg kanskje til neste år? Eg strikkar gjerne. No spørs det om det vert mange gama fjernsynsprogram i det nye året. Det er nemleg då eg tek fram spitet, framom skjermen går strikkepinnane som olja lyn.

Det har vore sers kaldt dei to siste månadene. Men den som har helge-ansvar for eit lite hunde-gull, må ut - enten det er 20 pluss eller minus. Det er jo berre å kle seg. Lag på lag med ull. Og i sola var det nesten godt. Men hunden med det vene namnet Haust må jo også ut morgon og kveld, og ikkje berre når sola skin. Då kom eg på noko lurt. Eg gjekk nede på jordet

og let Haust springe fritt. Saman sprang vi rundt og rundt hekken. Haust etter og eg føre, (eller var det omvendt?) og etter ein halvtime hadde vi trimma nok. Tykte eg.

Då gjekk vi inn og vermde oss framom omnen.

I desse kalde dagar er det rikdom å ha mykje ved. Vi er styrtrike, for vi har ved både inne og ute, heime og på heia. For den del kan Fimbulvinteren berre kome att.

Gamle året seig i hav

Gamle året seig i hav, siste dag i dauden bleikna;

men i aust det atter kveikna, ny-fødd sol stod upp or grav.

Ljoset fram or myrkret stiger, som på fyrste skapningsdag.

Sol og dag er fødd til siger, myrkret dømt til nederlag.

Gome ville at vi skulle syngje denne nyårssalma av Blix når vi sette oss til bords nyårskvelden. Det gjorde vi allstøtt i dei åra ho levde. No er vi ikkje så mange til bords lenger, så det vert ikkje mykje song. Men Joleevangeliet høyrer med på jolekvelden. Det er det Gullungen som les, og det har ho gjort i alle år sidan ho lærte å lese. På video har vi ein film om ein liten og alvorleg åtteåring som les om gjetarane på marka.



Vi har og bilete av Gullungen når ho som ungdom køyrer rundt med hest og slede og leikar jolenissen. Ho var innom mest kvar gard i grenda vår og ynskte god jol og leverte ut jolepakkar. Eg trur ikkje ho var så nøgd i den raude nissdrakta, for året etter kledde ho seg som ein fjosnisse - i vadmålsbukser, grove beksaumsko, brun heimespita lue og grått krøllete skjegg (ho hadde ofra noko av eit grått saueskinn).



Jola 2008 har gått over i historia. Det var ei god jol, med få endringar frå tidlegare år. Joletreet vart hogge i rett tid, og det kom på plass i god tid før høgtida vart ringd inn. Peparkakehuset er flott, men slik blir det vel når ein bygningsmann har regien. Gjester har vi hatt, frå fjern og nær. Tevlingskvelden (eller quiz som det heiter i urbane strøk), var vi i storform, alle fire. Det trudde no eg. Men så kom spørsmåla , frå Aftenposten og Morgenbladet, og dei gjekk ikkje heilt i vår gate. Få av oss hadde greie på franske filosofar og fransk kunst. Nei, neste år skal vi sjå om ikkje Nationen har spørsmål som høver for oss alle. Vi var like gode, i år og.




Jolefesten i mållaget er eit av dei store høgdepunkta i jola. I år med flott konsert av ein av våre store hardingfelespelarar. Folk kosa seg. Og risengrynsgrauten var god. Den hadde eg jobba med i 2 -3 timar, så det skulle berre mangle. Det er vanskeleg å seie kor mange som kjem på ein slik fest, og difor må ein lage ekstra med mat. Mat skal ein ikkje kaste, men det var få av kjøkkengjengen som ville ha restar med heim. Difor et no vi graut til dugurds mest kvar dag - og er det ikkje graut, så er det riskrem. Sjølv om grauten var aldri så god, så har no eg fått nok no - trur ikkje eg lagar ny graut for bortimot påske!

GODT NYTT ÅR!

Nå har vi vaska golvet...

Ja, det har eg. Vaska golv, mange gonger. Men eg kan ikkje skryte på meg noko vedbering, for det gjer Hainn te mæ, og han fyrar så det durar i omnan'. Fuggelband har eg ikkje fått tak i, og eg har heller ingen havreåker i år. Eg hadde det nokre år. Vi laga jolenek og stod i sentrum og fraus på fingran' og selde Dei var fine - i utgangspunktet - knytte på den gamle måten. Eg hadde ein stor haug i løa, men då eg tok dei fram i desember, hadde det vore mus i haugen, dei hadde riktig kosa seg, så eg måtte slå fleire band saman for at det skulle bli mat til småfuglan'. Nei, dette vart ikkje noko nisje for meg, nei.

Treet kan eg ikkje pynte, for det er ikkje i hus. I min barndom hadde vi pynta ferdig hus og tre, lislejolekvelden. Men dit eg kom då eg gifta meg, var det andre skikkar. Og ein må jo ta skikken der ein kjem.
(I alle fall ei stund). Her henta dei joletreet på jolekvelden. Og det skulle vi pynte når jola vart ringt inn. Men vi endra fort på den skikken, og no får vi treet i hus på lislejolekvelden, og vi pyntar det den kvelden.

Vogga kan eg godt rugge på, for der ligg jo Bjørn Helge. Bjørn Helge vert 54 år på jolekvelden, og han er framleis gullande snill. Han er ei babydokke , kan skrike om du legg han på magen og han kan late att augo når han søv. Den dokka hadde eg sett i eit butikkvindauge , der dei selde dokker og barneklede. Heile hausten i 1.klasse sparte eg alle øra eg fekk. Kroner var det ikkje så mange av, den gongen, og eg kan minnast at han kosta 45 kr. Nokre dagar før jol mangla eg enno 15 kr., og eg vona at eg fekk pengar til jol så eg kunne handle på nyåret. Syskenbarnet mitt, han Knut, hadde sagt at han ville gje meg 3 kr. i gåve, så eg hadde ei von om dokka.
Stor var gleda då eg fekk ei veldig stor pakke på jolekvelden, og eg kunne mest ikkje tru mine eigne auge då eg såg dokka . Han hadde ordentlege babyklede, og han smilte til meg. Det var gått gjetord i familien at eg sparte til denne dokka, og det var mange gåvmilde gjevarar som ville glede meg.
Namnet hans berre kom av seg sjølv. Stundom leika vi at han var jente, då var namnet Rikke.

Eg kan godt dra krakken bortåt glaset og finne leia til jolestjerna. Den skin ikkje over noko jordmorhus her i bygda, men over den spesielle fjelltoppen vi har. Segna om det fjellet seier at den dagen 7 systrer gifter seg med 7 brør, skal fjellet ramle ned. Men eg er ikkje redd for det. Folk får så få born no til dags.

Alle veit at det er Alf Prøysen som har skrive Julekveldsvisa. Med sine 7 vers rommar den heile joleevangeliet. Så enkelt kan det seiast.
-"og såmmå å som hende er stjerna like stor
-du ser a over taket der a Jordmor-Matja bor".